Krawat to jeden z tych dodatków, o których myślimy, że były zawsze, a jednocześnie coraz rzadziej go zakładamy. Jeszcze niedawno bez krawata nie wypadało pokazać się w pracy, dziś rozpięty kołnierzyk jest oznaką swobodnej elegancji. Skąd właściwie wziął się ten kawałek materiału pod szyją i dlaczego przez cztery wieki nie wyszedł z mody? Ewolucja krawata to zaskakująco ciekawa historia, która sporo mówi o tym, jak zmienia się męski styl.
Skąd wziął się krawat?
Początek krawata datuje się na XVII wiek i wojnę trzydziestoletnią. Chorwaccy żołnierze służący we Francji nosili pod szyją zawiązane chusty, które miały spinać kołnierz koszuli. Francuzom spodobał się ten praktyczny i elegancki detal, a samą ozdobę zaczęli nazywać „cravate", od słowa Croate, czyli Chorwat. Tak z żołnierskiej chusty narodził się przodek dzisiejszego krawata. Co ciekawe, od początku był to element nie tyle użytkowy, ile stylowy, znak przynależności i dobrego smaku.
Jak krawat trafił na salony?
Prawdziwą karierę krawat zrobił na francuskim dworze. Król Ludwik XIV, znany z zamiłowania do mody, uczynił z ozdobnej chusty obowiązkowy element stroju arystokracji. W XVIII wieku pojawiły się jej rozbudowane wersje, wiązane na wiele sposobów, często z koronki i jedwabiu. Na początku XIX wieku modę na krawat wyniósł na wyżyny angielski dandys Beau Brummell, dla którego nienagannie zawiązana, wykrochmalona chusta była dowodem klasy. To właśnie wtedy sposób wiązania stał się sztuką, a węzeł potrafił zajmować mężczyźnie sporą część poranka.
Jak zmieniał się kształt i węzeł?
Krawat w formie, którą znamy dziś, czyli długi pasek materiału wiązany węzłem four-in-hand, upowszechnił się w drugiej połowie XIX wieku. Był wygodniejszy od dawnych chust i pasował do coraz mniej formalnego, mieszczańskiego stroju. Przełom przyniosły lata 20. XX wieku, gdy krawiec Jesse Langsdorf opatentował krojenie jedwabiu pod skosem. Dzięki temu krawat układał się prosto i nie skręcał, co jest standardem do dziś. Od tego momentu zmieniała się już głównie szerokość i wzór, a nie sama konstrukcja.
Szerokie, wąskie, znowu szerokie - moda w XX wieku
Dwudziesty wiek to prawdziwa huśtawka szerokości. Lata 30. i 40. lubiły krawaty szerokie i z odważnym wzorem. W latach 60., wraz z modą mod i stylem znanym z początków serialu „Mad Men", zapanowały wąskie, wręcz cienkie krawaty. Lata 70. odbiły w drugą stronę, przynosząc bardzo szerokie modele, mocne kolory i wzory rodem z dyskoteki. W latach 80. królował „power tie", czyli szeroki, często czerwony krawat, symbol pewności siebie i wielkiego biznesu. Każda dekada dopisywała do krawata własną opowieść.

Krawat dziś - czy jeszcze go potrzebujesz?
Ostatnie lata to wyraźny zwrot ku swobodzie. Krawat przestał być codziennym obowiązkiem, a jego miejsce zajęła rozpięta pod szyją koszula i styl smart casual. Nie znaczy to jednak, że odszedł do lamusa. Nadal jest niezastąpiony na najbardziej oficjalnych okazjach: ślubie, ważnej uroczystości, formalnym spotkaniu czy rozmowie w konserwatywnej branży. Zmieniła się jego rola: z obowiązku stał się świadomym wyborem. Jeśli wolisz nosić się mniej formalnie, postaw na dobrze dobraną koszulę męską i zajrzyj do poradnika o tym, jak nosić marynarkę do jeansów.
Krótka oś czasu krawata:
| Okres | Co się nosiło |
|---|---|
| XVII wiek | chorwacka chusta, początek „cravate" |
| XVIII wiek | dworskie wersje z koronki i jedwabiu |
| XIX wiek | wykrochmalone węzły, narodziny węzła four-in-hand |
| Lata 20. XX w. | krój pod skosem, krawat układa się prosto |
| Lata 60.-80. | od wąskich mod po szeroki power tie |
| Dziś | świadomy wybór, często elegancja bez krawata |
Co ta historia mówi o męskim stylu?
Ewolucja krawata pokazuje, że męska elegancja nigdy nie stoi w miejscu, zmienia się razem z obyczajami i tempem życia. Kiedyś wyznacznikiem klasy był idealnie zawiązany węzeł, dziś równie elegancko wygląda dobrze skrojona marynarka i koszula bez krawata. Wniosek jest prosty: liczy się nie sam dodatek, lecz świadomość, kiedy i jak go użyć. Jeśli chcesz nosić się nowocześnie i mniej oficjalnie, zobacz marynarki casualowe męskie, które dobrze wyglądają zarówno z krawatem, jak i bez niego.

Najczęstsze pytania
Skąd pochodzi słowo „krawat"?
Od francuskiego „cravate", które wywodzi się od słowa Croate, czyli Chorwat. W XVII wieku chorwaccy żołnierze służący we Francji nosili pod szyją charakterystyczne chusty, a Francuzi przejęli i nazwali ten zwyczaj od ich narodowości.
Kiedy powstał krawat w dzisiejszej formie?
Długi krawat wiązany węzłem four-in-hand upowszechnił się w drugiej połowie XIX wieku. Kluczowa zmiana przyszła w latach 20. XX wieku, gdy zaczęto kroić jedwab pod skosem, dzięki czemu krawat układa się prosto i nie skręca.
Czy krawat jest dziś jeszcze potrzebny?
Tak, choć rzadziej niż kiedyś. Sprawdza się na ślubie, oficjalnych uroczystościach i w formalnych branżach. Na co dzień jego miejsce coraz częściej zajmuje koszula z rozpiętym kołnierzykiem w stylu smart casual.
Szeroki czy wąski krawat wybrać?
Najbezpieczniejsza jest szerokość klasyczna, około 7-8 cm, bo pasuje do większości marynarek i sylwetek. Wąskie krawaty wyglądają nowocześnie przy dopasowanych marynarkach, a bardzo szerokie to dziś raczej stylizacja retro.
Jeśli akurat wybierasz krawat na oficjalną okazję, w osobnym poradniku pokazujemy krok po kroku, jak wiązać krawat i jaki węzeł dobrać do kołnierzyka.